Twierdza lub forteca była ufortyfikowanym miastem, grodem lub klasztorem. Często były to samodzielne budowle o charakterze obronnym. Tego typu budowle były wznoszone od czasów starożytnych aż po czasy II wojny światowej. W czasie konfliktów zbrojnych na terenie twierdz przebywała na stałe siła zbrojna kraju.